Kolegiata św. Marcina w Opatowie to jedna z nielicznych zachowanych w Polsce budowli romańskich, która uchodzi za przykład wysokiej jakości tej formy architektury. Wnętrze kolegiaty, mimo że urządzone w stylu barokowym, nie odbiera piękna romańskiej fasadzie zewnętrznej.

Historia kościoła św. Marcina sięga XII wieku, a przeprowadzone przebudowy wprowadziły do jego bryły kilka stylów architektonicznych, przede wszystkim romański i gotycki.

Wnętrze kolegiaty zachwyca bogato zdobionymi późnobarokowymi ławkami, której konstrukcja pozostawała w rękach miejscowych rzemieślników. Znajdziemy tu także zabytkowe dębowe ławy, na których siedzieli duchowni podczas mszy, drewniany chór oraz przepiękne organy.

Polichromie, freski i dekoracje roślinne tworzą niepowtarzalny klimat świątyni, a na szczególną uwagę zasługuje renesansowa płaskorzeźba, zwana Lamentem Opatowskim, umieszczona na cokole nagrobka kanclerza wielkiego koronnego Krzysztofa Szydłowieckiego. Płaskorzeźba przedstawia 41 postaci opłakujących śmierć kanclerza.

Kolegiata św. Marcina w Opatowie jest miejscem, które z pewnością warto zobaczyć, ze względu na swoją niepowtarzalną architekturę i bogatą historię. Zwiedzający mogą samodzielnie obejrzeć kościół lub skorzystać z usług przewodnika, którego należy zarezerwować wcześniej, kontaktując się mailowo lub telefonicznie.